5502 Sok. No:15 Söğüt Sanayi Sitesi Çamdibi / Bornova / İzmir

Flekso Baskı Tekniği

FLEKSO BASKI TEKNİĞİ

Fleksografi (kısaca flekso) Baskı, esnek (fleks) baskı kalıbı ile yapılan baskı tekniğidir. Flekso baskı da tipo baskı gibi yüksek baskı tekniğidir. Bu baskıda basılacak iş, kalıbın gövdesinden belli bir yüksekliktedir. Kalıp (klişe) esnek olduğundan dolayı kolayca bükülebilir. Bu baskı tekniğinde kalıp, kalıp silindirine (çift taraflı bant ile) monte edilir. Mürekkep haznesi mürekkebi Aniloks (tramlı) merdaneye verir. Aniloks merdane, yüksekte kalan kısımlara temas eder ve yüksek yerler mürekkep alır. Kalıp silindiri ile baskı silindiri arasından geçen baskı altı malzemesi üzerine görüntüyü aktarılır.

Flekso Baskıda esnek baskı kalıpları ile doğrudan baskı altı malzemesine baskı yapılır. Bundan dolayı 'Flekso Baskı' direkt baskı tekniğidir.  Flekso baskı da tipo baskı gibi yüksek baskı sisteminin bir dalıdır.

Tipo baskının geliştirilmiş bir hali olan flekso baskı, ambalaj basımında en yaygın kullanılan baskı tekniğidir.  

Flekso baskı makineleri (çoğunlukla) ‘ROTATİF’ olup bobin halindeki plastik film üzerine baskı yaparlar.

Ayrıca karton, kraft, oluklu mukavva (koli) gibi düzgün olmayan yüzeylere baskıda tercih edilir.

 

FLEKSO BASKIDA KULLANILAN MÜREKKEPLER

Flekso baskıda kullanılan mürekkepler, viskozitesi düşük analin tipi veya rotogravür mürekkepler olup içine katılan solventlerden dolayı uçucu ve çabuk kuruyan özelliğe sahiptir. Alkol bazlı mürekkeplerde renk şiddeti daha iyi ve kuruma hızı da daha fazladır. Dezavantajı, yaydığı koku ve çalışanların solventi soluması nedeniyle sağlığına zararlı olmasıdır. Su bazlı mürekkeplerin kullanılması halinde kurutucu fırınların baskıya dahil edilmesi gerekmektedir. Ancak bu tür baskı mürekkeplerin de renk şiddetinde düşüş görülmektedir. Haznelerden temizlenmesi daha kolaydır. Flekso baskıda aniloks merdane mürekkep haznesi içerisinde sürekli döndüğü için köpük oluşur. Bu problemi önlemek için flekso mürekkeplerinin içerisine ‘KÖPÜK KIRICI’ eklenmelidir.

FLEKSO BASKIDA KULLANILAN BASKI ALTI MALZEMELERİ

Flekso baskı ile karton, kraft, oluklu mukavva gibi düzgün olmayan yüzeylere ve fleksible ambalajları oluşturan CPP, MOPP, BOPP, PET (Polyester), PE (Polietilen) (LDPE -HDPE), PVC (Polivinil Klorür) gibi esnek plastik filmler üzerine ve özel mürekkepler kullanılarak alüminyum folyo üzerine baskı yapılır. 2 Plastik filmlerin baskı öncesinde koronalı olmasına dikkat edilmesi gerekir. Koronanın bulunmadığı yada yetersiz olduğu durumlarda mürekkebin tutunabilmesi için korona uygulaması yapılmalıdır.

ANİLOKS MERDANE

Temel özelliği mürekkep tabakasının kalınlığının (miktarının) ayarlanması olan aniloks merdane, lazer ile oyma işlemi yapılan plazma halindeki seramik kaplı merdanedir. Çünkü seramik aşınmaya karşı çok kuvvetlidir. Aniloks merdane flekso baskı için zorunlu değildir fakat aniloksun olmadığı durumda aniloksun görevini gerçekleştirecek 2-3 tane merdane bulunmalıdır. Diğer bir ifadeyle 2-3 merdanenin yaptığı işi aniloks tek başına gerçekleştirir. Bundan dolayı flekso baskının yanında ofset makinelerinin laklama ünitesinde de aniloks kullanılmaktadır.

FLEKSO BASKIDA TRAM AÇILARI

Aniloks merdanelerin üzerindeki doku genelde 60° olduğundan, flekso baskıda kullanılacak açılar bu yüzden 7,5° çevrilerek kullanılmaktadır. Sarı renk açık ton olduğundan moresi göz tarafından algılanmaz. Flekso baskıda kullanılan tram açıları şu şekildedir:

                                         

Yaygın olarak kullanılan tram açıları

Alternatif açılar

 

Siyah

7,5°

67,5°

Cyan

37,5°

7,5°

Magenta

67,5°

37,5°

Sarı

82,5°

82,5°

 

 

 

 

FLEKSO MÜREKKEBİNİN VİZKOZİTESİ

Flekso mürekkepleri solvent ihtiva ettiklerinden mürekkep filmi solventlerin uçmasıyla hızla kurur. Flekso mürekkeplerin solvent kaybetmeleri halinde, mürekkepler daha az kalıcı hale gelerek viskoziteleri artar. Viskozitenin değişmesi halinde plakaya transfer olan mürekkep miktarında da farklılık meydana gelir. Viskozite arttıkça transfer olan mürekkep miktarı da artar. Fazla mürekkep aniloks merdanelerdeki hücreleri fazlasıyla doldurur. Aynı durum, yani transfer olan mürekkep miktarının artması, makinenin baskı hızının artmasıyla da meydana gelir. Bu bakımdan mürekkep viskozitesinin baskı hızı ile dengelenmesi gerekmektedir. Baskı hızı arttırılacak olursa, mürekkep viskozitesinin de uygun olarak düşürülmesi gereklidir.

Mürekkep viskozitesi baskı hızına göre dengelenmelidir.

Viskozite değeri ford cup4'e göre;

Oluklularda: 20" – 25"(saniye)

Diğer kartonlarda: 30" – 45"(saniye)

Bu değerler makine koşullarına göre değişmektedir.

Alkol bazlı mürekkep kullanılması durumunda viskozite: 14" – 18"

Su bazlı mürekkep kullanılması durumunda viskozite: 16" – 24"

SIRT POZLANDIRMASI
İlk önce sırt pozlandırması yapılır. Klişenin ilk önce arka yüzü (filmsiz olarak) pozlandırılır

NEGATİF İLE TEMAS

Öncelikle klişe yüzündeki koruyucu film çıkarılır. Negatif film emülsiyon tarafı ham klişeye gelecek şekilde yerleştirilir.

ÖN POZLANDIRMA

Klişe üzerindeki negatif film ile pozlandırılır.

YIKAMA
Negatif film çıkarılır, pozlandırılmış plaka yıkama ünitesinde yıkanır. Banyo makinesinde üzerinde fırça olan dönen tambur ana görevi yürütür. Tamburun dönmesiyle banyo işlemi başlar ve görüntü olmayan fotopolimer kısımlar indirilir, görüntü olan yerler yüksekte kalır.

KURUTMA

Yüzeydeki su damlacıkları uzaklaştırıldıktan sonra klişe sıcak hava akımı altında kurutulur.

SON POZ (UVC POZU)

Kurutulan klişe, baskı dayanıklılığına ulaşabilmesi için tekrardan UV altında pozlandırılmalıdır.

ZET (DİŞLİ) HESABI

Bu hesaplama flekso baskıyı geliştiren Amerikanlar tarafından oluşturulmuştur. Amerika’da ölçü birimi olarak inç kullanıldığından sistem inç ölçü birimi üzerine inşa edilmiştir. Dişli sayısı ‘tam sayı’ olmak zorundadır. Makine dişlilerinde tam sayı yerine küsuratlı (virgüllü) sayı olması mümkün değildir. Bundan dolayı etiket ebadı yada (tercihen) ara boşluğu azaltılarak yada artırılarak ebat tam sayı katı olacak şekilde düzeltilir.

Bu bilgi flekso sisteminin en önemli noktalarından biridir.

1 İnç = 2,54 cm = 25,4 mm

1 dişli mesafesi = 25,4 / 8 = 3,175 mm

64’lük zet = 3,175 x 64 = 203,2 mm

65’lik zet = 3,175 x 65 = 206,375 mm

FLEKSO BASKI SİSTEMİNİ DİĞER BASKI SİSTEMLERİNDEN AYIRAN ÖZELLİKLER

Flekso baskıyı diğer yüksek baskı sistemlerinden ayıran özellikleri çok düşük viskoziteli basılacak malzemeye göre su ve solvent bazlı, süratli kurumaya elverişli mürekkeplerin kullanılması ve lastik ve fotopolimer klişeler sayesinde 1 – 5 milyon arasında birinci baskı ile sonuncu baskının aynı kalitede yapılabilmesidir. Zira pürüzlü yüzeyli baskı malzemelerine ancak yumuşak yüzeyli klişe ile sonuç alınabilir. Su ve solvent bazlı, çabuk buharlaşabilen mürekkepler sayesinde çok çeşitli yüzeylerde problemsiz baskılar sağlaması ise sistemin diğer sistemlere göre en önemli avantajlarıdır. Ayrıca ince yapıda olan akışkan mürekkebin ezilmesinin ve yumuşamasının gerekmemesi de bir başka avantajıdır. Flekso baskıda geçişli ara tonlar, noktanın büyüklüğü – küçüklüğü ile elde edilir.

FLEKSO VE TİPO BASKI SİSTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Flekso baskı da tipo baskı gibi yüksek baskı tekniğidir. Flekso baskının tipo baskıdan farklılıkları vardır: 1. Flekso baskı tekniğinde kullanılan malzemeler lastik(polimer) ve kauçuk esaslıdır.

2. Flekso baskı kalıpları birkaç milyon baskı yapabilmektedir.

3. Flekso baskı tekniği genellikle ambalaj baskılarında (plastik film üzerine) tercih edilir.

4. Flekso baskı mürekkepleri su veya solvent bazlı, yüksek akışkanlığa sahip, emilerek veya buharlaşarak kuruyan mürekkeplerdir.

5. Flekso baskı bobinden bobine yapılır.

6. Flekso baskı yüksek hızlıdır.
 

FLEKSO VE TİFDRUK BASKI SİSTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

 

ÖZELLİK

FLEKSO

TİFDRUK

Baskının transferi

Doğal kauçuk yapay kauçuk veya fotopolimer ile

Krom kaplı bakır silindir ile

Basınç/Tansiyon

Düşüktür. Strech ve yumuşak filmlere baskı yapılabilir.

Yüksektir. Gerdirilmemiş veya yumuşak filmlerde baskı zordur.

Solvent (Çözücüler)

Kullanılan kalıba uygun mürekkep olmalıdır. Genelde alkol tipi polar solventler kullanılır.

İstenilen kuruma özelliğine bağlı olarak her türlü solvent kullanılabilir.

 

Mürekkep Kalınlığı

Sabittir.

Gravürlerin derinliği ile ayarlanır

Baskı Hızı

150 – 300 mt/dk

900 – 1000 mt/dk

Baskı Hatasının Düzeltilmesi

Baskı Hatasının Düzeltilmesi

Baskı anında silindir değişikliği zordur.

Baskı Kalitesi

Plakanın ezilme özelliği nedeniyle ince detayları elde etmek zordur.

İnce ayrıntıları elde etmek mümkündür.

Maliyet

Plaka değişiminin kolaylığı nedeniyle kısa üretimlere uygundur.

Ekonomik sonuç için büyük miktarda baskı gereklidir

 

FLEKSO BASKININ KENAR HATTI

Flekso baskı ile basılan bir yazının kenarlarında kontörler bulunur

FLEKSO BASKININ AVANTAJLARI

1. Flekso iyi baskı renk tutarlılığı verir.

 2. Flekso baskılar genellikle ofset ya da gravür baskılardan daha az operatörleri gerektirir.

3. İyi su bazlı mürekkepler hazırlanabilir.

4. Flekso baskı pürüzlü yüzeylerde iyidir .

5. Flekso baskı, düşük gramajlı kağıtlar da dahil olmak üzere geniş bir yelpazede baskı altı malzemesi sunar.

6. Kalıplı silindir hazır ise, hazırlık çok hızlı bir şekilde yapılabilir.

7. Fleksoda atık azdır.

 8. Su bazlı ve UV kurutmalı flekso mürekkepleri çevresel sorunları büyük ölçüde azaltır.

9. Flekso baskıda boşluklar olmadan geniş zeminler elde edilir.

10.Flekso teknolojisi kalite ve verimliliği artırarak devam etmektedir.

11.Flekso baskı, tabaka ofset baskıdan daha hızlıdır.

12.Flekso baskı makineleri, tabaka ofsetten çok daha ucuzdur.

13.Flekso baskı makineleri çok renkli (6-8-10) olduğundan daha fazla ekstra renk kullanımına imkan sağlar. Özellikle ambalaj baskısında çokça tercih edilir.

FLEKSO BASKININ DEZAVANTAJLARI

1. Alçak kabartma kalıplarda, tozlu veya kirli olarak kolayca takılabilir.

2. Gereken baskı basıncı kontrolü şarttır.

3. Açık ton nokta yok olma eğilimindedir ve gölgeler doldurma eğilimindedir.

 4. Yumuşak geçişteki nokta boyutundaki kenarlar, özellikle % 1 ve% 2 nokta zahmetlidir.

5. Flekso hızları genellikle gravür veya web ofset daha azdır.

6. Kalıpların hazırlanması uzun bir prosedür.

Kaynak: http://cdn.istanbul.edu.tr/FileHandler2.ashx?f=baski-teknikleri-01---flekso.pdf